Drogiszka

W latach 1413-1414 miał miejsce rabunek w tej wsi. Mieszkańców Drogiszek (Drogiska) okradli mieszczanie z Niborka. Jest to pierwsza wzmianka źródłowa o istnieniu tej miejscowości. Kolejne dokumenty pochodzą z 1435 roku, kiedy to Wichna wdowa po Janie dziedzicu Drogiszek sprzedaje wójtostwo w Żurominku niejakiemu Andrzejowi z Petrykoz. Nazwa wsi pochodzi do staropolskiego imienia "Drogisz".

W 1438 roku dokonano rozgraniczenie dóbr Dąbrowa od sąsiednich wsi, wtedy również pada nazwa Drogiska. W połowie XV wieku właścicielem wsi był Stanisław z Drogiszek. Był to dosyć zamożny szlachcic, który pożyczał pewne sumy innym rycerzom, ale miał też kłopoty, ponieważ sąd biskupi w 1482 roku oskarżył go o wzięcie za żonę swoją kumę, co było sprzeczne z prawem.

W końcu XV wieku dziedziczył tu Piotr z Drogiszek zapewne syn Stanisława. Tenże Piotr przekazał niejakiemu Janowi z Sułkowa część lasów w pobliżu Drogiszek. Określone je jako lasy poczynające się od góry zwanej Rusnowa do miejsca zwanego Lisie Jamy i dalej do Studzianki i obok Lipin do granicy Strzałkowa idąc drogą wiodącą d Drogiszek do Strzałkowa. Te lasy przeszły na własność dziedziców Strzałkowa. Wspomniany Piotr postanowił pozbyć się dóbr Drogiszka i w 1489 roku zamienił się Drogiszkami na inne wsie z Alfonsem z Duczymina. Od tej pory właścicielem wsi został Alfons. Zmarł on przed 1510 rokiem, ponieważ z lat 1510-1512 pochodzą dane o podziałach jego majątku. Część jego dóbr w tym i Drogiszkę objęła wdowa po nim wraz z siostrą. Jednak nie na długo, ponieważ kilka lat później te dobra zostały sprzedane. Niestety spis podatkowy z 1531 roku nie wspomina o tym kto był dziedzicem wsi, ale informuje o wielkości osady, było tu 15 włók ziemi i młyn.

Drogiszka w drugiej połowie XV wieku była też niekiedy opisywana jako dwie wsie leżące obok siebie.

W XVI wieku dziedzicami był ród Narzymskich herbu Dołęga, którzy byli spokrewnieni z wieloma rodami w tej okolicy (np. Mdzewskimi). W drugiej połowie XVI wieku właścicielem wsi był Mikołaj Narzymski kasztelan sierpski. Następnie dziedziczył tu jego syn Jakub żonaty z córką Stanisława Radzanowskiego. Miał dwóch synów: Jakuba i Mikołaja. Właścicielem Drogiszek został w połowie XVII wieku Mikołaj Narzymski, właściciel między innymi Niedzborza. Właśnie Mikołajowi Narzymskiemu Drogiszka zawdzięczają budowę około 1668 roku (przypuszcza się też, że około 1644 roku) drewnianego kościoła filialnego. Narzymski zapisał w 1672 roku tutejszemu kościołowi sumę 1 000 zł na dochodach w Drogiszce.

W XVIII wieku upadło znaczenie rodu Narzymskich i ich majątki przeszły na własność Zielińskich herbu Świnka. W 1783 roku dziedziczką wsi była stolnikowa Zielińska.

Na początku XIX wieku była to średniej wielkości wieś. W 1827 roku było tu 14 domów i 174 mieszkańców. W tym czasie dawna większa własność ziemska została podzielona między kilki właścicieli, tworząc coś w rodzaju zaścianka szlacheckiego. Miejscowa szlachta chętnie włączyła się do powstania, jak na przykład niejaki Szczepański z Drogiszek.

W 1882 roku zanotowano istnienie 59 domów i 211 mieszkańców. Wieś miała 2 713 mórg obszaru, w tym 779 mórg ziemi ornej. Była kaplica (kościół filialny) z dwoma odpustami rocznie oraz tartak.

W 1921 roku zanotowano 33 domy i 203 mieszkańców. W miejscowym folwarku natomiast było 3 domy (Drogiszka Las). Obok wsi i folwarku istniała też osada Drogiszki kolonia z 10 domami i 73 mieszkańcami. Drogiszka należała do gminy Dąbrowa.

Według Księgi Adresowej Polski z 1929 roku większa własność ziemska podzielona była na dwie części. Majątek liczący 400 ha (Drogiszki Las) posiadał Władysław Floriański, natomiast drugi majątek posiadał Bronisław Kosiński (152 ha). We wsi w okresie międzywojennym działała skup owoców należący do W. Sokoła.

Zabytkiem Drogiszek jest drewniany kościół z XVII wieku. Kościół był remontowany w 1933 roku. Usytuowany jest za wsią na wzniesieniu w lesie, otoczony starymi drzewami. Jest drewniany o konstrukcji zrębowej, wzmocniony lisicami. Nawa jest prostokątna, a prezbiterium węższe zbliżone do kwadratu. Kościół został wybudowany na podmurówce z kamieni polnych. Wnętrze jest nakryte stropem belkowym. Chór muzyczny został wsparty na dwóch profilowanych słupach z balustradą z ozdobnie wyciętych desek. Okna są wydłużone, prostokątne. Dach trójpołaciowy kryte gontem. Wewnątrz liczne zabytkowe przedmioty liturgiczne.


Wirtualny spacer
emapa
SCDPJPII
KRUS2
Rozkład jazdy PKS
ePUAP