Mdzewko

Mdzewko powstało w początkach XVI wieku z wydzielenia pewnych gruntów z Mdzewa. Pierwsze ślady oddzielnego istnienia tej miejscowości można odnaleźć w 1531 roku (Mdzewo Parva). Początkowo był to przysiółek Mdzewa. Jednak osada szybko się rozrastała i w 1578 roku liczyła już 8 włók ziemi.

Mdzewko założył miejscowy ród szlachecki herbu Dołęga. Mdzewscy byli wyróżniającym się rodem w tej okolicy. Już od XV wieku dzierżyli pewne urzędy i posiadali znaczny majątek. W połowie XVI wieku dziedzicem Strzegowa, Mdzewa i Mdzewka był Wojciech Mdzewski "zaszczytnie znany na polach bitew w ziemiach ruskich", był więc znanym rycerzem w wojnach z Moskwą. Ożenił się z Zofią Tańską i miał kilku synów, ale po śmierci żony przyjął święcenia kapłańskie i został kanonikiem płockim. Po tym fakcie synowie: Tomasz, Stanisław, Paweł i Jan objęli dobra po ojcu. Następnie dziedziczyli tu potomkowie braci Mdzewskich.

Mdzewscy dziedziczyli tu zapewne do XVIII wieku, następnie Mdzewko przeszło na własność Ostaszewskich herbu Ostoja. Był to bardzo możny i zasłużony dla Polski ród z Mazowsza. Niestety trudno teraz ustalić, który szlachcic z tego licznego rodu był właścicielem wsi. Po Ostaszewskich dziedziczyli tu Modzelewscy. Właśnie któryś z tych rodów wybrał Mdzewko na swoją siedzibę i wybudowano tu w pierwszej połowie XIX wieku dwór istniejący po dziś dzień.

W 1827 roku było tu 12 domów i 126 mieszkańców. W czasie uwłaszczenia powstało tu 30 gospodarstw rolnych na 129 morgach ziemi. Dobra Mdzewko po uwłaszczeniu liczyły 1 178 mórg ziemi. Według danych z 1885 roku było tu 26 domów i 311 mieszkańców.

Po Modzelewskich dziedziczyli tu Górscy, a następnie Kanigowscy herbu Lis. Kanigowscy pochodzili z Kanigowa, był to ród mieszkający i dziedziczący na północnym Mazowszu już od XV wieku (Kanigowscy dziedziczyli też przed II wojną w Liberadzu, posiadają grobowiec rodzinny w Dąbrowie). W początkach XX wieku właścicielem ziemskim był Bogdan Kanigowski, następnie dobra odziedziczyła Józefa Kanigowska, notowana w Księdze Adresowej Polski z 1929 roku. Folwark liczył 537 ha obszaru.

Według danych z 1921 roku w Mdzewku wsi mieszkało 185 osób w 33 domach. Wieś należała do gminy Dąbrowa. W miejscowym folwarku zanotowano 4 domy i 70 mieszkańców. Dwór w Mdzewku jest drewniany o konstrukcji zrębowej, wybudowano go na podmurówce z polnych kamieni. Zbudowano go w stylu klasycystycznym. Jest parterowy z mieszkalnym poddaszem. Wzniesiono go na planie prostokąta. Układ pomieszczeń jest dwutraktowy, częściowo przekształcony z sienią pośrodku traktu frontowego. Dwór jest pięcioosiowy z czterosłupowym gankiem zwieńczonym trójkątnym szczytem od frontu. Dach jest naczółkowy kryty blachą. Wokół są pozostałości parku dworskiego.


Wirtualny spacer
ePUAP
emapa
SCDPJPII
KRUS2